Fatih Sultan Mehmed’in Yeni Sarayı ve Bu Sarayın Bizans Mirası

Fatih Sultan Mehmed 1453 yılında Konstantinopolis’e girdiğinde ilk ziyaret ettiği yerler arasında Ayasofya Kilisesi ve imparatorluk sarayının harap haldeki kalıntıları vardı. Sultan Mehmed kısa bir süre sonra Ayasofya’yı elden geçirip imparatorluk camisi haline getirmesine karşın ne Büyük Sarayı ne de Blakhernai Sarayı’nı ellememiştir. İzleyen yılda sultan, bugün İstanbul Üniversitesi’nin bulunduğu yerde geleneksel bir Osmanlı sarayı inşa etmeye başlamış fakat kısa bir süre sonra yeni bir sarayın daha inşasına karar vermiştir. Sultanın Yeni Saray adını verdiği bugünkü Topkapı Sarayı daha görkemli bir yapıydı. Peki ama, sultan neden bu kadar kısa bir süre sonra yeni bir saray inşa ettirmişti? Bildirimizde yeni bir saray inşa edilmesinin altında, Konstantinopolis’in yeni Osmanlı başkenti olmasıyla netleşen sultanın yeni imparator imajının yattığını irdeleyeceğiz: Sultan Mehmed kendisini, Doğu Roma İmparatorluğu’nun varisi olarak görüyordu. Ve bu durum saray törenlerinde ve mimarisinde yansıtılmak zorundaydı. Yeni Saray, iki büyük imparatorluk anıtına yakın bir yerdeydi: Ayasofya ve artık Osmanlı kutlamalarına hizmet veren Hipodrom. Yeni Saray, Bizans imparatorluk sarayından açıkça farklılaştırılmıştı çünkü farklı bir hanedanın hükümdarlığını vurgulamak gerekiyordu; diğer yanda ise Bizans törenlerinin ebedileştirilmesi ile kalıcılık ve meşruiyet kazandıran, zamanları aşan düzen ve istikrar mesajı veriyordu. Bildirimizde Bizans ve Osmanlı sarayları arasında, tüm hareketin odaklandığı hükümdara doğru üç avlunun giderek küçülmesi üzerinden adım adım karşılaştırma yapılacaktır.

< Bildiri Özetlerine Dönüş